Zijn onze bestuurders de draad kwijt of ondergespecificeerd?

by Karel Thönissen

Afgelopen vrijdag hebben we te maken gehad met uitzonderlijk noodweer. Grote delen van Gelderland en Twente waren volkomen onbereikbaar. Tot overmaat van ramp is in Haaksbergen en omgeving de stroom uitgevallen en hebben naar schatting 40_000 burgers zonder stroom gezeten. Passend in de tijd van het jaar is het  Zwarte Pieten begonnen.

Ik weet het niet zeker, maar volgens mij worden we op lokaal en nationaal nivo bestuurd door lieden die niet helemaal voldoen aan de noodzakelijke technische specifikaties. GroensLinks kamerlid Vendrik wil burgers de wettelijke garantie geven dat ze bij een storing binnen 24 uur weer stroom hebben. Sinds wanneer kan wetgeving noodweer voorkomen? Hoe kan een wet technische storingen voorkomen (als er al een technische oorzaak was)? Geklets uit de nek voor publieke konsumptie. Er komen verkiezingen. Doet het meeste denken aan het kongres van de Amerikaanse staat Indiana dat in 1897 probeerde wettelijk vast te leggen dat pi gelijk zou zijn aan 3.

Dan wat vragen aan Minister Brinkhorst die zich afvraagt hoe het komt dat de storingen in Haaksbergen en het Zeeuwse Hulst zich hebben voorgedaan in de netten die recentelijk zijn vernieuwd. Voor dat fenomeen bestaat een speciaal woord, dat ik nu op voorwaarde van vertrouwelijkheid zal verklappen aan de lezers. Dat fenomeen heet toeval. Bij het vernieuwen van een net wordt een hoop aangepast, maat niet de hoogspanningsmasten of de kabels. Echter onder de gegeven weersomstandigheden moeten de kabels tot misschien wel 10 keer hun eigen gewicht dragen door aangevroren ijsrokken. Bovendien worden de lijnen dan zeer gevoelig voor de zeer harde wind. Kabels en masten zijn daar gewoon niet op berekend: ze knappen respektievelijk vallen gewoon om. Voorkomen kan wel, maar daar hangt een prijskaartje aan, dat niemand bereid zal zijn om te betalen. Grote massieve masten zouden het landschap ontsieren. Burgers, aangevoerd door burgemeesters zullen alles in het werk stellen om de plaatsing van dergelijke dure molochen tegen te houden. Misschien ook wel terecht, eens in de halve eeuw een ernstige storing als deze is orden van grootte goedkoper dan het nastreven van perfektie.

Toch wel grappig dat de minister roept dat Duitsland wellicht had kunnen helpen bij het leveren van stroom aan Haaksbergen. Haaksbergen ligt aan het einde van het net, en dat is al heel lang zo. Misschien had de minister zich dit soort vragen veel eerder moeten stellen. Niet dat het in dit geval veel gescheeld zou hebben, want aan de andere kant van de grens, was een nog veel grotere storing. Ongeveer 80_000 Duitsers zijn al dagenlang verstoken van stroom. Overigens geeft dit eens te meer de uitzonderlijkheid van de weersomstandigheden weer. Hiermee is hopelijk ook het waanidee ontkracht van sommigen dat de storing iets te maken zou hebben met de liberalisering en privatisering van de stroomlevering. Aan de minister: voortaan eerst hersenen aanzetten, dan mond open doen. Eventueel bij stroomuitval eerst batterijen plaatsen.

Tenslotte de burgemeester van Haaksbergen: iedereen heeft er al van langs gekregen, maar de eigen rol bleef nog een beetje onderbelicht. Laat mij dan wat vragen stellen om licht te brengen in de duisternis:

• Waren de wegen in uw gemeente geheel ijsvrij en vrij van ingesneeeuwde auto's zodat reparatieploegen zich snel konden begeven naar de plek des onheils? Hoeveel uren heeft reparatie langer geduurd door de files veroorzaakt door insneeuwingen?
• Had de gemeente een noodplan voor langdurige stroomuitval, waarin in kaart gebracht is welke bedrijven en instellingen als eerste voor noodstroom in aanmerking moeten komen? Bevatten de plannen nauwkeurige routebeschrijvingen voor installateurs en brandstofleveranciers?
• Het slechte weer was voorspeld. Was u, met het kollege en de belangrijkste ambtenaren permanent op het gemeentehuis, klaar om de krisis het hoofd te bieden? De Commissaris van de Koningin zegt u niet tijdig te hebben kunnen bereiken via het mobiele net. Was u niet op de plek zodat u bereikt kon worden op het vaste net?
• Bent u bereid een hoogspanningslijn toe te laten vanuit Haaksbergen naar Duitsland om de risiko's te beperken, of zijn er dan weer andere belangen?

Laten we toch met zijn allen accepteren dat mensen foutjes maken en Onze Lieve Heer het weer.